Start

...................................................

okladkaa

 

Reklama wizualna dziedziną sztuki

 

1a

Wśród artystyczno-wystawienniczych wydarzeń ostatniego czasu ważną pozycję zajmuje prezentacja prac dyplomowych zrealizowanych w zamojskim Liceum Plastycznym - w szkole, która zaczyna właśnie swój 70. rok istnienia. Pokazywana na wiosnę ekspozycja pod nazwą „Dyplom 2014" podzielona była na trzy części - każda z trzech specjalizacji realizowanych w szkole eksponowana była w innej przestrzeni wystawienniczej.

Liceum Plastyczne jest szkołą wyjątkową, bowiem kształcenie ogólne i artystyczne wzajemnie się tu uzupełniają. Edukacja kończy się dyplomem - absolwenci zdobywają tytuł plastyka w zakresie określonej specjalizacji. Do najstarszych specjalizacji należą m.in. snycerstwo i tkanina artystyczna (obie w ramach specjalności formy użytkowe) - dyplomy prezentowane były w Galerii Zamojskiej BWA i w Centrum Synagoga Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego. Reklama wizualna jest specjalizacją najmłodszą, a realizacje dyplomowe można było oglądać w pomieszczeniach wystawienniczych szkoły w budynku przy ul. Pereca (m.in. w galerii szkolnej od ul. Ormiańskiej). Powstanie reklamy było wynikiem rozwoju zarówno ekonomicznego, jak i naukowego, a otwarciena nowe technologie podyktowane jest potrzebami rynku pracy. Jednak przedmiot tej specjalizacji - a jest nim szeroko pojęta reklama wizualna - od nowego roku szkolnego można będzie poznawać już w ramach nowych specjalności, jakimi będą fotografia i film oraz techniki graficzne. Jeśli Liceum Plastyczne uczy zawodu i przygotowuje twórców sztuki do pracy we współczesnym świecie, to nauka form prezentacji produktów i usług stała się koniecznością. Warto uzmysłowić sobie, że szkoła taka, bez względu na to, jakiej specjalności można się tu nauczyć, pobudza i modeluje wyobraźnię przestrzenną młodych ludzi, kształtuje ich artystyczną świadomość, wpaja poczucie piękna. A taka właśnie świadomość przydaje się w reklamie i jest niezbędna w kształtowaniu wizualnego komunikatu, którego tworzenia uczą się przyszli artyści.

2a

Reclamo w jęz. łacińskim to „krzyczeć do kogoś", „głośno sprzeciwiać się" lub „odbijać echem". Reklama to słowo, które przyjęło się potocznie dla nazwania informacji połączonej z klarownym komunikatem. Celem takiej informacji jest odpowiednie oddziaływanie na odbiorcę, aby skłonić go ostatecznie do kupna określonych towarów czy do skorzystania z usług. Reklama -jak wiemy z codziennego życia – wygląda różnie. Powinna to być rzetelna informacja o cechach produktu czy usługi. Czasem jest to po prostu wychwalanie tegoż produktu bez podania prawdziwych o nim informacji. Ostatnio z filmów fabularnych znamy formę reklamy ukrytej, czyli tzw. lokowanie produktu. Nieodłącznym aspektem naszego życia są dziś kampanie reklamowe, czyli zespół marketingowych działań przebiegających w różnych płaszczyznach, które mają na celu wzrost sprzedaży danego towaru, wprowadzenie go na rynek czy jego repozycjonowanie (zmiana pozycji marki poprzez np. zmianę opakowania). Taką działalnością zajmują się agencje reklamowe, w których mogą przecież znaleźć pracę wykształceni w tej dziedzinie plastycy. 

Można śmiało powiedzieć, że reklama narodziła się już w czasach starożytnych. wykrzykujący kupcy zachwalali swoje produkty, bo pierwszą formą reklamy była reklama ustna. O towarach informowały wówczas podobno proste napisy na ścianach budynków i na kamiennych oraz terakotowych szyldach. Następstwo wynalazku Gutenberga w poł. XV wieku to umieszczanie reklam prasowych w pierwszych drukowanych gazetach. Pierwszą reklamą tego typu, wydrukowaną w 1480 r. w Anglii, były podobno „wskazówki dla duchownych", dotyczące świąt wielkanocnych. W Europie reklamy na łamach tygodników zaczęły pojawiać się w XVII wieku.

Warto wspomnieć, że u nas reklama jako przedmiot uniwersytecki zaistniała pierwszy raz w Wyższej Szkole Handlu Zagranicznego we Lwowie w l. 20. ubiegłego stulecia. Wykłady prowadził profesor nauk ekonomicznych Olgierd Langer, autor pierwszego polskiego podręcznika reklamy pt. „Zasady Ogłaszania", wydanego w Warszawie w 1927 roku. Dużą rolę w okresie międzywojennym odgrywały także plakaty reklamowe tworzone przez naszych ówczesnych, wybitnych grafików, którzy przyczynili się do powstania zjawiska określanego dziś w historii sztuki jako „polska szkoła plakatu". 

3a

Główny cel reklamy to skuteczność. Osiąga się ją różnymi metodami. Reklama wizualna jest komunikacją poprzez obraz, przekazywaniem informacji między nadawcą a odbiorcą przy pomocy wizualnych środków, czyli tzw. mediów – prasy, książki, telewizji czy Internetu. Ta dziedzina sztuki wykorzystuje ilustrację, typografię, animację i film, a także infografikę, czyli sposób przedstawienia informacji, zwykle liczbowych, w którym środki graficzne pomagają w przyswojeniu problemu i dają wyraźne o nim wyobrażenie. Dla potrzeby konkretnego projektu tworzone są wówczas prezentacje w 3D albo w formie animacji. Dobrze opracowany komunikat wizualny gwarantuje jego zrozumienie. Ważny jest tu także aspekt artystyczny czy estetyczny. Poprzez obraz przekazuje się emocje, idee, które stoją za przedmiotem. Tego właśnie uczy reklama wizualna, w ramach której powstają prezentacje multimedialne, projekty zarówno logotypów czy wizytówek, jak i przestrzeni ekspozycyjnych czy użytkowych. Na zajęciach szkolnych uczniowie poznają zagadnienia z dziedziny fotografii i filmu, uczą się animacji, mając do dyspozycji specjalistyczne narzędzia i oprogramowania. 

Dyplom z reklamy wizualnej, zrealizowany ostatnio w zamojskim liceum - w pracowniach profesorów Pawła Malczenki i Michała Mazurkiewicza, zaprezentowany na wystawie,

pozwolił poznać bliżej istotę tej specjalizacji. Realizacje były zróżnicowane pod względem zarówno technicznym, jak i tematycznym. Warto zaznaczyć, że w każdej pracy jej autor „zawiera" jakąś część samego siebie, dlatego podejmuje działania, których rezultat mówi wiele nie tylko o własnych zainteresowaniach, umiejętnościach, także o własnej psychice i osobowości. Tak więc obok wieszaka na ubrania - zapewne inspirowanego naturą, wykonanego z przezroczystej pleksi, będącego zarówno formą użytkową, jak i dekoracyjną - znalazły się np. proste formy inspirowane twórczością holenderskiego abstrakcjonisty Pieta Mondriana (il. 1). Fotografia obiektu sugeruje, że jego siedem elementów składowych w typowej dla neoplastycyzmu kolorystyce buduje abstrakcyjny obraz. Po rozłożeniu bryły otrzymujemy funkcjonalne meble o prostym kształcie stolik, dwa fotele i cztery pufy - zestaw dopasowany nawet do niewielkiego wnętrza. „Interakcyjne formy przestrzenne", czyli ręcznie wykonane z falistej tektury i z okładek kolorowych czasopism formy - proste bryły o wielobocznym przekroju - to także przykłady realizacji łączących dekoracyjność z utylitaryzmem. Prostota wykorzystanego materiału nasuwa skojarzenia ze słynnym krzesłem Franka Gehry'ego, znanego amerykańskiego architekta i projektanta. Obok form przestrzennych na wystawie znalazły się również plakaty, projekty okładek do ulubionych książek.

4a„Autorska interpretacja postaci kobiet z mitologii greckiej" jest dowodem na to, że dyplom jest odbiciem własnych zainteresowań młodych adeptów sztuki. Joasia Szuwara od najmłodszych lat interesowała się „rzeczami nadnaturalnymi", magią i fantastyką. zainteresowaniom swym teraz właśnie mogła dać „publiczny" wyraz. Swój fotomontaż – czyli graficzno-fotograficzne ukształtowanie obrazu – stworzyła dzięki znajomości Adobe Photoshop CS6. Udowodniła, że zna możliwości programu i potrafi je profesjonalnie wykorzystać. Cztery postacie na obrazach to całościowe portrety, do powstania których autorka wykorzystała zdjęcia modelek swoich koleżanek. Postacie dobierała tak, by pasowały do mitologicznego charakteru Harpii, Meduzy czy Nimfy. Ważną rolę grały tu rekwizyty, makijaż modelek, ich ubiór, a także elementy krajobrazu, który stanowi tło kompozycji. Do pracy zaprezentowanej na wystawie została dołączona dokumentacja pełna szkiców, fotografii zwierząt, roślin. Stworzona przez Joasię Harpia (fot. 2) ma skrzydło ogromnego gołębia, a Satyr prawdziwe końskie kopyta. Tak powstała własna i oryginalna interpretacja mitologii. A jak realizuje swój dyplom w zakresie reklamy wizualnej osoba, która interesuje się na przykład zabytkową architekturą? 

W tej samej pracowni powstała „Forma przestrzenna inspirowana detalem architektonicznym architektury Hrubieszowa", którą wymyśliła i zrealizowała Angelika Paszuk. 

To może być - zdaniem autorki - ozdoba każdego wnętrza, zarówno mieszkalnego, jak i biurowego. Przestrzenna kompozycja z wplecionymi częściami ornamentów, z ażurowymi prześwitami, wykonana została z pcv (astralon) i folii banerowej, z wykorzystaniem połączeń z przezroczystych żyłek. Wybrane ze zdjęć detale architektoniczne i własne szkice, odpowiednio opracowane w programach Photoshop i Corel, stworzyły formy, które można było wydrukować na folii banerowej, a następnie za pomocą opalarki uformować konstrukcję z pcv, tak aby powstawały nieregularne kształty. 

Przezroczyste żyłki, przeciągnięte przez niewielkie otwory, umożliwiły odpowiednie utrzymanie i eksponowanie całej realizacji, którą dodatkowo modelują promienie słońca lub smugi światła - w zależności od przestrzeni, w której dzieło to się znajduje (fot. 3 i 4).

5a

Pośród realizacji dyplomowych można było odnaleźć i takie, które w niedługim czasie mogą mieć praktyczne zastosowanie. Należą do nich m.in. „Postery reklamujące Liceum Plastyczne", wykonane w technice cyjanotypii oraz animacja pt. "Qubik". Autorka „Qubika" Patrycja Sosnowska mówi, że takim działaniem artystycznym (wybranym na prezentację dyplomową) interesuje się od dawna. W animacji wykonanej poklatkowo z rysunków i zdjęć (z wykorzystaniem programów Adobe Photoshop CS6 i Adobe Premiere Pro CS6) chciała w swoisty, „abstrakcyjny" sposób pokazać istotę swojej szkoły, tak aby film można było wykorzystać do celów promocyjnych. Kwadrat był dla Patrycji punktem wyjścia, jego prostota - jak mówi - sprawia, że jest to figura piękna. Elementy kwadratowe i kubistyczne (kubiczne) dostrzega się wszędzie, w geometrycznym założeniu naszego miasta, w szkole otaczają nas kubiki, z kubistycznych brył powstają rzeźby. W fotografii i reklamie wizualnej kwadrat jest najmniejszym elementem budulcowym obrazu - pikselem. To z milionów pikseli budowane są zdjęcia, plakaty, ulotki, opakowania. W tkaninie wątek i osnowa przecinają się pod kątem prostym, na kwadratowych kawaletach wykonywane są prace rzeźbiarskie i ceramiczne - wyjaśnia autorka.

 Do prac dyplomowych, przy tworzeniu których widać duże osobiste zaangażowanie, należy niewątpliwie „Wizualizacja Wolontariatu Zamość". Jej autorka - Dagmara Chmiel jest z wolontariatem związana od dawna. To, co wykonała w ramach swojego dyplomu, jest graficzną wizualizacją dla wolontariuszy Zamojskiego Szpitala Niepublicznego, na którą składają się: logo, pieczątka (fot. 5), uniform, identyfikator, papier firmowy czy projekt strony internetowej (fot. 6 i 7). 

6a

Różne są -jak widać - źródła pomysłów i inspiracji. Czy realizacja pracy kończącej czteroletni okres nauki w liceum, potem jej obrona, to tylko zwykła formalność na drodze do uzyskania zawodu? Okazuje się, że dyplom może odgrywać też inną szczególną rolę. Jest swoistym zakończeniem pewnego - nie zawsze łatwego - etapu we własnym osobistym życiu. Praca to finał autoagresji, autodestrukcji, pozbycie się bólu, początek nowego okresu w życiu. Autoagresja to pociąg ku śmierci - mówi autorka Ola Pilipczuk - śmierci nie tej biologicznej, ale tej wewnętrznej. Dyplom mój miał wyrazić to, co ja czuję wobec tego, co sie dzieje ze mną... To, jakbym chciała, żeby inni się czuli, oglądając go - lekko zaniepokojeni, zaskoczeni... A może nawet przytłoczeni nieco tą wewnętrzną geometrią autorki. Dyplom to swoiste wspomnienie autoagresji albo raczej ostateczne z nią rozliczenie. Przestrzenna forma wycięta laserowo w styropianie, posiadająca celowo wyraźne, ostre kąty, ma wzbudzać niepokój, zaskakiwać, wyrażać wewnętrzny dramat młodego człowieka.


7aWarto wspomnieć, że w poszukiwaniu kątów ostrych pierwszym skojarzeniem był dla autorki k-dron czyli jedenastościenna bryła geometryczna, wymyślona przez Janusza Kapustę, znanego polskiego rysownika i malarza (fot. 9). Jego nazwa pochodzi od słowa dron, które w jęz. greckim oznacza ścianę, a „k" jest jedenastą literą alfabetu łacińskiego. 

W skład tej bryły wchodzi romb z dołączonymi trójkątami prostokątnymi. Dwa k-drony złożone ze sobą dają sześcian. Bryły można zestawiać w różnorodnych konfiguracjach, wykorzystując grę światła, a kąt jego padania tworzy zawsze nowe wzory. K-dron, opatentowany w USA w 1987 r., jest wykorzystywany do projektowania elewacji budynków, zabawek czy wyrobów jubilerskich i ma już podobno blisko 200 zastosowań. Szkicowe i przekształcenia k-dronu doprowadziły autorkę do realizacji, której efekt końcowy - zrealizowany w pracowni reklamy wizualnej - znalazł swe stałe miejsce w korytarzu szkoły. Ale kontrastowe kolory styropianu i pleksi to nie tylko efektowna dekoracja.

Czerń - to co złe - to już przeszłość, a biel to symbol przemiany, znak, że w życiu autorki rozpoczął się nowy, lepszy rozdział.

 

Fotografie pochodzą ze zbiorów Liceum Plastycznego w Zamościu.

Przypisy:

 

  1. W ramach specjalności fotografia i film pojawią się dwie specjalizacje: animacja filmowa lub fotografia artystyczna; w ramach specjalności techniki graficzne - także dwie specjalizacje: projektowanie graficzne lub techniki druku artystycznego.

 

Izabela Winiewicz -Cybulska

PLAKAT lalki synagoga

1 1

PLAKATwystawy-page-001

plakat makro2017

wystawa lalek

Bez nazwy

arch2017

plakat maciocha2017

 DSC2914

YWOLAN

plakat korytarz2016 

plakat wystawa

PLAKAT OLGA WALECZKO 02

poplener20163kl

plakat drony-01