Jan Matejko, Konstytucja 3 Maja 1791 roku    Konstytucja 3 Maja była pierwszą w Europie, a drugą po konstytucji Stanów Zjednoczonych spisaną ustawą zasadniczą na świecie. Ustawa Rządowa z 3 maja 1791 r. stanowiła zwieńczenie reform Rzeczypospolitej podjętych w okresie obrad Sejmu Czteroletniego (1788-1792). Znosiła wolną elekcje w zamian wprowadzała w Polsce ustrój dziedzicznej monarchii konstytucyjnej. Religii katolickiej przyznawała pozycję uprzywilejowaną, zapewniając tolerancję dla innych wyznań. Przyjęła nowoczesny system trójpodziału władzy na:

-prawodawczą,

-wykonawczą i sądowniczą.

Konstytucja 3 maja wprowadziła pojęcie narodu , obejmujące także ( poza szlachtą ) mieszczan i chłopów , jak również termin „ obywatel ” , przez których rozumiano wszystkich mieszkańców kraju .Zachowywała też stanową strukturę społeczeństwa, otwierając jednocześnie perspektywy dalszych przekształceń ustroju.

     Redagowanie Konstytucji przebiegało w tajemnicy . Jej projekt znała stosunkowo nieliczna grupa posłów . Rozpoczęcie wyznaczonej na 3 maja sesji było starannie przygotowane . Wbrew regulaminowi obrad , nie zapoznano izby poselskiej z projektem nowej ustawy w obawie , żeby posłowie przeciwni reformom nie odrzucili ustawy . Wykorzystano fakt , że w Warszawie przebywało z 359 posłów tylko 182 ( w tym większość popierających reformy ) i złożono projekt nowej ustawy w sejmie . Wojsko stanęło pod bronią . Plac Zamkowy wypełniły tłumy mieszczan . W sali sejmowej galerie dla publiczności wypełnili zwolennicy Konstytucji a opozycja była zdezorientowana i onieśmielona . Król Stanisław August Poniatowski oświadczył , iż wobec groźby nowego rozbioru Polski widzi jedyny ratunek w przyjęciu Ustawy rządowej.

     Konstytucję 3 Maja wkrótce po jej wprowadzeniu podziwiała cała Europa. Ciepłe słowa dla polskiej ustawy zasadniczej znajdowano na salonach Wiednia i innych dworów europejskich, przychylnie spoglądał na nią papież Pius VI, nawet król Prus Fryderyk Wilhelm II przysłał list gratulacyjny a ówczesny ambasador Stanów Zjednoczonych w Paryżu, a później prezydent, demokrata Thomas Jefferson napisał wtedy, że świat zyskał trzy konstytucje godne pamięci i szacunku, w kolejności ich ustanowienia: amerykańską, polską i francuską.


        

                                                                                            Opracował

                                                                                            Marcin Ciecierski